Засгийн газрын ордны өргөн танхимд бямба гарагийн өглөөний 10 цагт хонх дугарав. УИХ-ын дарга К. Энхболдын нээлтийн үгээр энэ оны хаврын чуулган албан ёсоор эхэлж, ирэх 75 хоногийн дотор нийт 11 шинэ хууль, 3 нэмэлт өөрчлөлтийг хэлэлцэхээр товлогдоод байна.
Энэ удаагийн чуулганы хамгийн анхаарал татаж буй сэдэв нь эргэлзээгүй эдийн засгийн шинэчлэлийн багц. Тус багц нь татварын хуулийн өөрчлөлт, Тавантолгойн орлогын хуваарилалтын механизм, нийслэлийн төсвийн бие даасан байдлыг нэмэгдүүлэх асуудлыг хамруулж байгаа юм.
Шинэчлэлийн гурван тулгуур
Эдийн засгийн ажлын хэсгийн ахлагч Ц. Эрдэнэбатын танилцуулсан төслийн дагуу шинэчлэл нь гурван үндсэн тулгуур дээр тулгуурлана: татварын тогтолцооны тэгш бус байдлыг бууруулах, уул уурхайн орлогын ил тод байдлыг хангах, орон нутгийн бие даасан санхүүгийн чадавхийг бэхжүүлэх.
Шинжээч Б. Жаргалсайханы үзэж буйгаар "энэ багц нь сүүлийн арван жилд УИХ-аас гаргасан хамгийн өргөн цар хүрээтэй эдийн засгийн санаачилга". Гэхдээ хэрэгжүүлэлтийн хувьд эргэлзээ үлдсээр байна.
Энэ бол хууль биш, эдийн засгийн философи. Бид Монгол улсыг түүхий эд экспортын улсаас үнэ цэн нэмж бүтээдэг улс руу шилжүүлэх анхны бодит алхмыг хийж байна. — Ц. Эрдэнэбат, Эдийн засгийн ажлын хэсгийн ахлагч
Тавантолгойн орлогын асуудал
Уул уурхайн орлогын хуваарилалт нь сүүлийн жилүүдэд хамгийн их маргаан дагуулсан сэдвүүдийн нэг. Шинэ хуулийн төслөөр Тавантолгойн орлогын 30%-ийг тусгай Хөгжлийн санд хуримтлуулж, харин 15%-ийг шууд орон нутагт буюу Өмнөговь аймагт хуваарилахаар тусгасан.
Орон нутгийн төлөөлөгчдийн зүгээс энэ заалтад зарчмын хувьд эерэг ханджээ. Гэхдээ хэрэгжүүлэх механизм, ялангуяа орлогын зарцуулалтын ил тод байдлын асуудал хараахан тодорхойгүй байгааг шүүмжлэлтэй авч үзжээ.
Сөрөг хүчний байр суурь
Сөрөг хүчний эвсэл өчигдөр хэвлэлийн хурал зохион байгуулж, шинэчлэлийн багцад "зарчмын дэмжлэг үзүүлэх боловч хэрэгжүүлэлтийн механизмын нарийвчилсан хэлэлцүүлэг шаардлагатай" гэсэн байр суурийг илэрхийлэв.
Тэдний гол шаардлага нь Хөгжлийн сангийн бие даасан удирдлага, парламентын хяналт, болон жил бүрийн аудитын тайланг олон нийтэд нээлттэй болгох тухай зүйл, заалт нэмж тусгах явдал юм.
Хэлэлцүүлгийн хуваарь
УИХ-ын даргын танилцуулсан хуваарийн дагуу эдийн засгийн шинэчлэлийн багцыг 5 сарын 12-нд хоёрдугаар хэлэлцүүлгээр оруулж, 6 сарын эхээр баталж дуусгахаар төлөвлөж байна. Хиймэл оюуны зохицуулалтын хууль 5 сарын 25-наас, харин сонгуулийн системийн нэмэлт өөрчлөлт 6 сарын дунд үеэс хэлэлцэгдэнэ.
Чуулганы дараагийн хуралдаан дөрөвдүгээр сарын 28-ны өдөр болох бөгөөд эдийн засгийн ажлын хэсгийн нарийвчилсан тайланг сонсож, эхний хэлэлцүүлэг эхлэх юм. Манай редакц чуулганы үйл явдлыг шууд дамжуулна.